Tác giả nhìn nhận những thay đổi về hành vi tình dục tại Việt Nam
Mặc dù chỉ mới 23 tuổi và chưa biết tới sex, nhưng Anh không tỏ vẻ còn ham muốn. Người thanh niên này nói vì điều kiện xã hội thay đổi nhanh chóng ở Hà Nội, các cô gái trẻ ngày nay có những đòi hỏi tình dục mà anh không thể đáp ứng.
Lớn lên trong những năm 1990, Anh nhớ lại “thời đó chẳng ai bàn về sex”. Người ta chỉ dặn dò “quan hệ lành mạnh giữa nam và nữ”. Anh lớn lên, tin rằng trinh tiết rất quan trọng cho người phụ nữ, rằng đó là “tài sản quý giá nhất trước khi kết hôn”. Nhưng những năm gần đây, Anh nghe bạn bè và báo chí kể không ngớt về những cô gái tự tin và xem tình dục chỉ là trò tiêu khiển.
“Ngày nay, mong đợi của mọi người thay đổi nhiều quá. Trước Đổi mới, người ta chỉ cần một tivi màu từ Ba Lan, nhưng bây giờ phải là một tivi xịn hơn, mỏng hơn của Nhật. Sex cũng vậy thôi. Thử yêu mà không quan hệ với một em gái trung học, em ấy sẽ nghĩ anh ngu muội hay cổ hủ.”
Sau gần hai năm nghiên cứu ở Hà Nội với 28 người đàn ông tuổi từ 18 đến 30, tôi đã gặp nhiều câu chuyện như của Anh. Một điểm chung giữa họ là niềm tin rằng phụ nữ Việt Nam giai đoạn Đổi mới đã thay đổi nhiều cả trong thái độ và hành vi tình dục.
Ngày xưa, phụ nữ bị cho là không giữ được kiểm soát trong quan hệ tình ái, nhưng nay các thanh niên nam lại cho rằng phụ nữ có nhu cầu tình dục phức tạp và đòi hỏi cao độ. Ý kiến này càng được hằn sâu thêm bởi văn hóa đại chúng Việt Nam kể về những hoạt động và ham muốn thay đổi của phụ nữ.
Các tạp chí dành cho đàn ông cảnh báo sẽ có hậu quả nghiêm trọng nếu không làm phụ nữ hài lòng. Các tờ báo thì nói ngày càng nhiều các nữ sinh trung học ham muốn sex, và số phụ nữ đi “vá lại màng trinh” trước khi cưới ngày càng tăng. Các blogger đăng video gợi tình, và suy đoán xem có bao nhiêu cô gái xem phim khiêu dâm.
Trong khi đó, các thanh niên trẻ cảm thấy không rõ về trách nhiệm và vai trò tình dục ngày càng mơ hồ của họ, và lo ngại cho sự ngây thơ của mình.
Phái nữ thay đổi
Những thanh niên nam tôi gặp xem Đổi mới là sự bắt đầu của một trật tự giới tính mới. Mặc dù nhiều đàn ông nói họ không nhớ nhiều về xã hội Việt Nam trước 1986, nhưng tất cả họ xem Đổi mới là khoảnh khắc bước ngoặt cho phụ nữ.
Trong một bữa ăn ở gần Hồ Tây tháng Năm 2006, Duy nhận xét:“Trước Đổi mới, các cô gái Việt Nam vẫn đẹp nhưng rất gầy vì làm gì có trái cây mà ăn. Nhưng sau 1990, kinh tế khá hơn, bình thường hóa quan hệ thương mại với Mỹ, các cô gái cũng trở nên hiện đại hơn.”
“Bây giờ họ cao lớn hơn, tròn trĩnh, mũm mĩm, da trắng hơn, mặc những bộ quần áo gợi tình...”
Tuấn, 23 tuổi, thì nói ngay cả những cô gái không ăn mặc “khiêu khích” cũng “tự do” hơn – họ chỉ che giấu bản năng tình dục bằng việc ăn mặc kín đáo.
Đây vẫn là một xã hội rất bảo thủ, đặc biệt cho phụ nữ. Các cô nàng phải giữ tiếng, ngay cả khi họ quan hệ với nhiều đàn ông.
Hải, 25 tuổi
“Không cô gái nào muốn tạo cảm giác cô ta thích sex. Một đồng nghiệp của tôi giả vờ rất truyền thống trong cách ăn mặc và nói chuyện. Nhưng sau khi tôi có được mật mã để vào máy tính của nàng, tôi thấy có nhiều bài thơ, tài liệu về 'chuyện ấy'…Chỉ nhìn bề ngoài thì làm sao mà biết tính cách thực?”
Rồi một lần uống bia hơi, Hải, 25 tuổi, nói “truyền thống Việt Nam” cấm cản không để phụ nữ Việt Nam bộc lộ cái tôi tình dục đang thay đổi. Chỉ vào một nhóm nữ ngồi gần đó, Hải nói: “Nhìn họ có vẻ không thay đổi, thì chỉ là vì họ không muốn bộc lộ ra. Đây vẫn là một xã hội rất bảo thủ, đặc biệt cho phụ nữ. Các cô nàng phải giữ tiếng, ngay cả khi họ quan hệ với nhiều đàn ông.”
Bất an
Truyền thống và hiện thực nhiều khi không còn giống
Những người đàn ông tôi nói chuyện cũng suy đoán rằng việc phụ nữ ngày càng có cơ hội tìm hiểu về sex đã thay đổi quan niệm của họ về đàn ông.
Hiếu, 19 tuổi, nói sự “cởi mở” của các cô gái trẻ có lẽ sẽ giúp anh dễ tìm bạn gái hơn. Nhưng anh cũng lo ngại “nếu mình không có kinh nghiệm, thì các nàng rất dễ chia tay”.
“Qua báo chí và bạn bè, tôi biết nếu đàn ông không giỏi trong chuyện đó, thì cô ta sẽ tìm người khác.”
Những biến đổi này làm các chàng trai trẻ đặt lại câu hỏi về các quy chuẩn giới tính truyền thống.
Nếu trước đây Anh xem trinh tiết là “tài sản quý giá nhất”, thì nay anh có vẻ đã suy nghĩ khác.
“Ai cũng muốn có một cô gái còn trinh tiết, nhưng đâu phải ai cũng có. Có thể trong tương lai tôi sẽ gặp một người không còn trong trắng, nhưng nếu tôi yêu tính cách của cô ấy, tôi sẽ chấp nhận.”
Nhiều người đàn ông dường như không chắc mình có thể phát hiện những cuộc tình trước của người phụ nữ. Hải nói vấn đề trinh trắng chẳng còn ý nghĩa khi mà thật khó để đánh giá kinh nghiệm tình dục của người phụ nữ. Anh kể về một lần quan hệ khi bước qua tuổi 20: “Lúc đó, tôi nghĩ mình quan hệ với một cô gái còn trinh trắng. Nhưng cô ta bây giờ đã kết hôn và chồng cô ta nghĩ mình cưới một cô gái chưa từng biết đến tình dục. Thế thì bản thân tôi cũng đâu có chắc hồi đó khi ở với tôi, nàng còn trong trắng?”
Hải nói tiếp: “Theo truyền thống, người đàn ông là cột trụ trong nhà; bà vợ và con phải nghe anh ta. Nhưng đàn ông thời nay cởi mở hơn, anh ta kết hôn nhưng không quan tâm nhiều đến ngày xưa của cô vợ.
“Quan trọng nhất là cô ta sống với mình như thế nào. Vả lại, tôi 25 tuổi rồi mà vẫn chẳng thể xác định ai còn trong trắng.”
Những thanh niên tôi trò chuyện đã bộc lộ khoảng cách giữa điều mà họ cảm thấy cần phải nói về hành vi tình dục của phụ nữ và mong đợi thật của họ. Ngay cả khi những thanh niên này nói họ muốn một người vợ còn trinh tiết, họ cũng thực tế mà không quá mong đợi vào điều đó.
Những người đàn ông thành thị này đều nhận xét phụ nữ đã thay đổi thái độ và hành vi tình dục kể từ những năm đầu Đổi mới.
Đa số trong những thanh niên trẻ này nghĩ rằng đã đến lúc họ phải cố theo kịp.
Về tác giả:Philip Martin là nghiên cứu sinh ở Đại học Melbourne. Bài viết riêng cho BBC Việt ngữ dựa trên bài nghiên cứu dài hơn đăng trên tạp chí Culture, Health and Sexuality tháng Tư 2010.
Bấm Bấm vào đây để xem ý kiến độc giả.
